Veelgestelde vragen

Wat is creatieve expressie en hoe helpt het mensen met kanker?

Met creatieve expressie is het mogelijk emoties uit te drukken door onder meer te schilderen, te beeldhouwen of te zingen onder begeleiding van een deskundige vaktherapeut. Dit biedt een manier om de heftige gevoelens, emoties en beelden waar een kankerpatiënt of naaste mee te maken kan krijgen een vorm te geven en te verwerken, met name als woorden tekort schieten.

Welke vormen van creatieve therapie zijn er?

  • Beeldend: o.a. tekenen, schilderen, fotografie, boetseren, beeldhouwen.
  • Taal: o.a. dichten, schrijven.
  • Muzikaal: o.a. zingen, muziek maken.
  • Fysiek: o.a. drama, dansen, beweging.

Wat kan creatieve therapie betekenen voor kankerpatiënten en naasten?

Wat het precies doet is voor iedereen anders. Een paar voorbeelden:
  • in beeld, zang of andere creatieve expressievormen kan men uitdrukken wat nog te emotioneel, heftig of chaotisch is om onder woorden te brengen;
  • via creatieve expressie en/of imaginatie kom je op een andere laag van je bewustzijn, die rationeel moeilijk te bereiken is. Daar kan veel inzicht en kracht uit voortkomen;
  • het samenwerken met lotgenoten geeft steun;
  • het beeld dat men maakt, het lied dat gezongen wordt, kan een manier zijn om pijnlijke en moeilijke onderwerpen met naasten of met lotgenoten bespreekbaar te maken;
  • werken met handen, stem en/of lichaam brengt mensen beter in contact met hun aangetaste, fysieke lichaam – het lichaam kan weer bondgenoot worden; 
  • werken met de handen, stem en/of lichaam werkt ontspannend en kan afleiding bieden van angst of pijn;
  • het creëren geeft zelfvertrouwen;
  • zingen geeft energie en vaak ook plezier;
  • door creatief bezig te zijn wordt concentratie gevraagd. Veelal kunnen kankerpatiënten moe en futloos zijn. Door zich op het creatieve en scheppende vermogen te richten komen andere, soms verloren en vergeten, kwaliteiten weer naar boven;
  • creatieve expressie kan leiden tot het hervinden van een nieuw fysiek, emotioneel en psychisch evenwicht.

Waarom is het zo belangrijk om hier aandacht aan te besteden?

Als iemand de diagnose ‘kanker' krijgt, staat voor die persoon de wereld op zijn kop. Er gaat vaak direct een medische behandeling van start, maar ook emotioneel is er veel te verwerken. Op dat moment is er binnen de behandeling veelal weinig tijd of aandacht voor. Creatieve expressie kan dan helpen om emoties te uiten en te verwerken, wat kan leiden tot een beter emotioneel en mentaal evenwicht. De mogelijkheden zijn echter nog bij te weinig mensen bekend. Het is daarom belangrijk dat artsen, patiënten en alle andere mensen die met kanker te maken krijgen weten wat creatieve expressie is, hoe het patiënten (en hun naasten) kan helpen en waar je terecht kunt. Daarnaast is het van belang dat deze vorm van complementaire zorg op meer plekken beschikbaar komt en onderdeel wordt van de reguliere oncologische zorg. 

Wie hebben er baat bij?

Ruim 1 op de 3 Nederlanders krijgt vroeg of laat in zijn of haar leven kanker. Anderen maken het van dichtbij mee. (bron: website KWF Kankerbestrijding, mei 2009). Jaarlijks wordt in Nederland bij 75.000 mensen de diagnose kanker gesteld. (bron: IKC, Integrale Kankercentra Nederland). In feite krijgt iedereen, direct of indirect, met kanker te maken, en met de emoties die hiermee gepaard gaan. Al die mensen kunnen baat hebben bij vormen van creatieve therapie.
  

Beweert u dat kankerpatiënten genezen door creatieve expressie?

Creatieve therapie heeft geen enkele pretentie om lichamelijke genezing te bevorderen. Het is een complementaire zorgvorm, die een bijdrage levert aan de kwaliteit van leven en het mentale en psychische evenwicht van iedereen die met kanker te maken heeft.

Geeft Kanker in Beeld zelf ook creatieve cursussen?

Nee, onze stichting is een verbindende schakel, die informatie verstrekt, activiteiten ondersteunt en partijen met elkaar in contact brengt. Wij geven zelf geen creatieve cursussen, dat doen gediplomeerde vaktherapeuten in het hele land. Zij werken meestal vanuit inloophuizen of ateliers. Via onze website verwijzen we naar deze adressen.

Wat wil Kanker in Beeld bereiken?

Stichting Kanker in Beeld streeft ernaar dat psychosociale ondersteuning bij de emotionele verwerking van kanker een regulier onderdeel wordt van onze gezondheidszorg. Voorzitter Patricia Deiters-Rahusen: "Wij rusten niet totdat ieder ziekenhuis, oncologische afdeling en inloophuis een atelier heeft waar kankerpatiënten en hun naasten terecht kunnen. Creatieve expressie moet beschikbaar en bereikbaar zijn voor iedereen die met kanker geconfronteerd wordt." 

Wat doet Kanker in Beeld daarvoor?

Concrete activiteiten van Stichting Kanker in Beeld zijn onder andere:
  • stimuleren/ondersteunen/initiëren van initiatieven op het gebied van creatieve en beeldende expressie: zingen, beeldende kunst, schrijven en beweging. Een succesvol voorbeeld daarvan is het door Kanker in Beeld opgerichte landelijke korennetwerk Zingen voor je Leven;
  • bevorderen van de kwantiteit en kwaliteit van vaktherapeuten door o.a. het organiseren van bijeenkomsten en het stimuleren van een keurmerk;
  • stimuleren van het aanbieden van creatieve beeldende expressie in ziekenhuizen met als voorbeeld het AVL (Antoni Van Leeuwenhoek) Ziekenhuis;
  • informeren van oncologische artsen en andere -professionals, verpleegkundigen en patiëntenorganisaties;
  • informeren van patiënten en hun naasten over de mogelijkheden van verwerking door creatieve expressie (vooral via bestaande kanalen zoals inloophuizen en ziekenhuizen); 
  • lobbyen voor de opname van creatieve en beeldende expressie in het basispakket bij verzekeringsmaatschappijen en overheid.